از آکسفورد تا لوفر؛ راهی ساده برای شناخت کفش‌های کلاسیک مردانه

برای شناخت بیشتر کفش‌های کلاسیک لازم نیست ده‌ها اسم را حفظ کنیم. کافی است از سه چیز شروع کنیم: اول بند کفش، بعد فرم آن و در آخر تزئینات.

کفش از آن بخش‌های پوشش است که معمولاً دیرتر از بقیه به آن توجه می‌کنیم. ممکن است درباره رنگ کت، فرم شلوار یا انتخاب پیراهن مدت‌ها فکر کنیم، اما وقتی نوبت به کفش می‌رسد، گاهی همه‌چیز در دو کلمه خلاصه می‌شود: رسمی یا غیررسمی.

من فکر می‌کنم دلیلش تا اندازه‌ای به شباهت ظاهری کفش‌های کلاسیک برمی‌گردد. یک آکسفورد مشکی را کنار یک دِربی مشکی بگذارید؛ برای کسی که با جزئیات کفش آشنا نیست، احتمالاً تفاوت چندانی ندارند. هر دو چرمی‌اند، هر دو بند دارند و هر دو را می‌توان با لباس نسبتاً رسمی پوشید.

اما کافی است بدانیم کجا را باید نگاه کنیم.

در واقع برای شناخت بیشتر کفش‌های کلاسیک لازم نیست ده‌ها اسم را حفظ کنیم. من ترجیح می‌دهم از سه چیز شروع کنم: اول بند کفش، بعد فرم آن و در آخر تزئینات.

همین ترتیب ساده، بسیاری از نام‌هایی را که در ابتدا پیچیده به نظر می‌رسند، قابل فهم می‌کند.

آکسفورد؛ وقتی بند کفش بخشی از فرم آن است

اگر بخواهیم از رسمی‌ترین عضو این خانواده شروع کنیم، احتمالاً باید سراغ Oxford برویم؛ کفشی که در فرانسه بیشتر با نام Richelieu می‌شناسند.

مشخصه اصلی آکسفورد نه رنگ آن است و نه شکل پنجه‌اش. باید به بندها نگاه کرد.

دو قسمتی که سوراخ‌های بند روی آن‌ها قرار گرفته‌اند، زیر قسمت جلویی کفش دوخته شده‌اند و وقتی بند کفش بسته می‌شود، تقریباً به یکدیگر می‌رسند. به این مدل بند بسته یا Closed Lacing می‌گویند و همین جزئیات کوچک، ظاهر آکسفورد را مرتب‌تر و یکپارچه‌تر می‌کند.

آکسفورد البته همیشه یک اندازه رسمی نیست.

یک آکسفورد مشکی از چرم صاف، با پنجه ساده یا Cap Toe و بدون تزئینات زیاد، انتخابی طبیعی برای کت‌وشلوار رسمی است. همان کفش اگر قهوه‌ای، جیر یا دارای تزئینات بروگ باشد، آرام‌آرام از این رسمیت فاصله می‌گیرد.

به همین دلیل وقتی درباره رسمی‌بودن کفش صحبت می‌کنیم، نام مدل فقط نقطه شروع است. جنس چرم، رنگ، شکل قالب و مقدار تزئینات هم در نتیجه نهایی سهم دارند.

اگر قرار باشد فقط یک نشانه از آکسفورد در ذهن بماند، من همان بند بسته را انتخاب می‌کنم.

دِربی؛ تفاوتی کوچک که نتیجه‌اش کاملاً دیده می‌شود

حالا کافی است همان آکسفورد را در ذهن نگه داریم و مدل بند را تغییر دهیم.

در Derby دو قسمت حامل بند روی رویه کفش قرار گرفته‌اند و می‌توانند از هم باز شوند. به همین دلیل به آن Open Lacing یا بند باز می‌گویند.

شاید روی کاغذ تفاوت بزرگی به نظر نرسد، اما وقتی آکسفورد و دِربی را کنار یکدیگر قرار دهید، شخصیت متفاوتشان آشکار می‌شود.

دِربی کمی راحت‌تر به نظر می‌رسد. بازشدن بیشتر قسمت بند می‌تواند برای پاهای پهن‌تر نیز مناسب‌تر باشد و از نظر پوشش، آزادی بیشتری به ما می‌دهد.

یک دِربی مشکی ظریف هنوز می‌تواند هماهنگی خوبی با کت‌وشلوار داشته باشد. اما یک دِربی قهوه‌ای با چرمی کمی بافت‌دار یا جیر را می‌توان به‌راحتی با شلوار فلانل، کتان و حتی جین پوشید.

این همان جایی است که به نظرم دِربی جذاب می‌شود: نه کاملاً متعلق به لباس رسمی است و نه آن‌قدر غیررسمی که نتوان آن را با کت پوشید.

برای کسی که تازه می‌خواهد مجموعه کوچکی از کفش‌های کلاسیک بسازد، همین انعطاف ارزش زیادی دارد.

لوفر؛ حذف بند، بدون کنارگذاشتن ظرافت

با Loafer داستان کمی عوض می‌شود. دیگر بندی وجود ندارد که از روی آن مدل کفش را تشخیص دهیم.

لوفر کفشی Slip-on است؛ پا مستقیماً وارد کفش می‌شود و بند، سگک یا بست دیگری برای بستن آن وجود ندارد.

همین سادگی باعث شده لوفر در نقطه جالبی میان پوشش کلاسیک و راحتی قرار بگیرد.

اما خود لوفر هم یک مدل واحد نیست.

Penny Loafer احتمالاً آشناترین شکل آن است؛ روی کفش نواری چرمی قرار دارد که شکافی کوچک در میان آن دیده می‌شود.

در Tassel Loafer این سادگی با منگوله‌های چرمی روی کفش کمی بازیگوش‌تر می‌شود.

و Horsebit Loafer را معمولاً می‌توان از قطعه فلزی روی رویه آن شناخت؛ جزئیاتی که از میانه قرن بیستم به یکی از تصاویر شناخته‌شده لوفر ایتالیایی تبدیل شد.

نکته جالب لوفر برای من این است که با تغییرات کوچک، شخصیتش به‌سرعت تغییر می‌کند. یک پنی لوفر قهوه‌ای تیره با شلوار فلانل خاکستری می‌تواند کاملاً کلاسیک به نظر برسد، در حالی که همان خانواده با جیر روشن و شلوار کتان، حال‌وهوای بسیار راحت‌تری پیدا می‌کند.

شاید به همین دلیل باشد که لوفر بعد از چندین دهه هنوز میان نسل‌های مختلف رفت‌وآمد می‌کند.

مانک استرپ؛ جایی میان کفش بنددار و لوفر

Monk Strap را تقریباً نمی‌شود با مدل دیگری اشتباه گرفت.

بند کفش حذف شده، اما برخلاف لوفر چیزی جای آن را گرفته است: یک بند چرمی که با سگک بسته می‌شود.

اگر یک سگک داشته باشد Single Monk و اگر دو سگک داشته باشد Double Monk نامیده می‌شود.

از نظر میزان رسمیت، مانک استرپ جای مشخص و ثابتی ندارد. یک مدل مشکی، باریک و ساده می‌تواند در کنار کت‌وشلواری بسیار مرتب قرار بگیرد؛ مدل قهوه‌ای با دو سگک و تزئینات بیشتر، شخصیت متفاوت و غیررسمی‌تری پیدا می‌کند.

به نظرم مانک استرپ بیش از بسیاری از کفش‌های کلاسیک خودش را نشان می‌دهد.

آکسفورد خوب معمولاً تلاش نمی‌کند توجه را به خودش جلب کند. مانک استرپ، مخصوصاً مدل دو سگک، کمی حضور بیشتری در لباس دارد. به همین دلیل انتخاب شلوار و بقیه اجزای پوشش در کنار آن اهمیت پیدا می‌کند.

کفش قرار نیست همیشه اولین چیزی باشد که در لباس دیده می‌شود.

گاهی بهتر است بخشی از مجموعه باقی بماند.

بوت کلاسیک؛ یک نام برای چند شخصیت متفاوت

پاییز و زمستان که می‌رسد، مرز میان کفش و بوت برای من جالب‌تر می‌شود. بسیاری از همان قواعد کفش کلاسیک هنوز وجود دارند، اما ساق بلندتر، جنس چرم و نوع کف کفش امکانات دیگری ایجاد می‌کنند.

با این حال، «بوت کلاسیک» نام یک مدل مشخص نیست.

حداقل سه خانواده را می‌توانیم در این دسته‌بندی قرار دهیم.

چلسی؛ ساده‌تر از آن چیزی که به نظر می‌رسد

نداشتن بند و دو قطعه کشی در طرفین ساق، مهم‌ترین نشانه‌های ظاهری Chelsea Boot هستند.

فرم تمیز آن باعث می‌شود بتواند از جین تا شلوار پشمی را همراهی کند. مدل‌های باریک از چرم صاف، حتی زیر شلوار کت‌وشلوار هم غریبه به نظر نمی‌رسند.

در مقابل، جیر قهوه‌ای با کف ضخیم‌تر، چلسی را به سمت پوشش روزمره می‌برد.

این یکی از آن مدل‌هایی است که جزئیات اندک دارد و به همین دلیل کیفیت قالب و تناسب آن بیشتر به چشم می‌آید.

چوکا؛ بوتی که چندان شبیه بوت نیست

Chukka معمولاً تا روی قوزک می‌آید، دو یا سه جفت سوراخ بند دارد و مدل آن نسبتاً ساده است.

نمونه جیر قهوه‌ای آن شاید آشناترین تصویر چوکا باشد؛ بوتی که با شلوار کتان، فلانل و جین به‌سادگی پوشیده می‌شود.

چوکا از آن مدل‌هایی است که می‌تواند بدون جلب توجه زیاد، لباس پاییزی را کامل کند. شاید همین بی‌ادعایی دلیل ماندگاری آن باشد.

بوت بنددار؛ همان زبان آشنا، با ساق بلندتر

در بوت‌های بنددار دوباره به همان چیزی می‌رسیم که در ابتدای مقاله درباره‌اش صحبت کردیم: مدل بند.

بعضی از این بوت‌ها از مدل دِربی استفاده می‌کنند و بعضی به خانواده آکسفورد/بالمورال نزدیک‌ترند. جنس، کف کفش و ارتفاع ساق نیز تعیین می‌کند با یک بوت شهری ظریف روبه‌رو هستیم یا کفشی زمخت‌تر برای هوای سرد و شرایط سخت‌تر.

به همین دلیل صرفاً بلندبودن ساق برای شناخت یک بوت کافی نیست.

و بالاخره بروگ؛ کفش است یا تزئین؟

اینجا به یکی از اشتباه‌های رایج در شناخت کفش کلاسیک می‌رسیم.

وقتی کفشی را می‌بینیم که روی چرم آن سوراخ‌های تزئینی منظم وجود دارد، معمولاً می‌گوییم: «این یک بروگ است.»

این حرف کاملاً بی‌معنا نیست، اما تمام داستان هم نیست.

بروگ بیش از آنکه مدل کفش باشد، نوعی تزئین روی آن است.

بنابراین یک کفش می‌تواند آکسفورد بروگ باشد؛ همان‌طور که می‌تواند دِربی بروگ باشد.

مقدار این سوراخ‌کاری‌ها نیز نام‌های متفاوتی ایجاد می‌کند.

Quarter Brogue تزئینات محدودتری دارد. Semi-Brogue یک مرحله جلوتر می‌رود و معمولاً روی پنجه نیز تزئین دیده می‌شود. در Full Brogue یا Wingtip، قطعه جلوی کفش به شکل بال‌های کشیده به طرفین امتداد پیدا می‌کند؛ فرمی که به‌راحتی قابل تشخیص است.

پس اگر یک وینگ‌تیپ دیدیم، هنوز یک سؤال باقی مانده است:

بندش چگونه ساخته شده؟

پاسخ همان سؤال مشخص می‌کند با آکسفورد روبه‌رو هستیم یا دِربی.